تأثیر شبکه‌ های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان

بخش عمده ی پژوهش‌ های روان ‌شناسی، نگرانی‌ های جدی را تأیید می ‌کنند. در ادامه با تفکیک دقیق، اثرات مخرب را بررسی می‌کنیم.

۱. افزایش اضطراب و افسردگی

مطالعات متعدد رابطه ی مستقیمی بین زمان استفاده از شبکه ‌های اجتماعی و نشانه‌ های افسردگی و اضطراب در نوجوانان یافته ‌اند. مقایسه ی مداوم زندگی خود با تصاویر بزک‌ شده ی دیگران، احساس ناکافی بودن را تشدید می ‌کند. نوجوان با خود می‌ گوید: چرا من به اندازه ی فلان بلاگر خوشحال و موفق نیستم؟ این گفت ‌و گوی درونی منفی، مستقیماً سلامت روان نوجوانان را نشانه می ‌گیرد. اگر نشانه ‌هایی مانند غم مداوم، بی ‌حوصلگی و انزواطلبی در فرزندتان می ‌بینید، ممکن است وقت مشاوره فرا رسیده باشد.

۲. کاهش اعتماد به نفس و اختلال در تصویر بدنی

فیلترها و اپلیکیشن ‌های ویرایش عکس، استانداردهای غیرواقعی از زیبایی خلق کرده ‌اند. نوجوانان، به ‌ویژه دختران، به ‌طور مرتب بدن خود را با بدن ‌های ایده آل و اغلب فتوشاپ ‌شده مقایسه می ‌کنند و دچار شرم از ظاهر و کاهش اعتماد به نفس می ‌شوند. این روند می ‌تواند به اختلالات خوردن یا افسردگی شدید منتهی شود. آشنایی با تأثیر شبکه‌ های اجتماعی بر تصویر بدنی نوجوانان، بخش مهمی از آگاهی والدین امروزی است.

۳. اختلال در خواب

نور آبی صفحه نمایش و هیجان محتوای رسانه ‌های اجتماعی، ترشح ملاتونین را مهار می ‌کنند. نوجوانانی که شب ‌ها تا دیروقت در اینستاگرام یا تیک ‌تاک می ‌چرخند، هم از کمیت و هم از کیفیت خواب محروم می ‌شوند. کمبود خواب خود یکی از عوامل اصلی تحریک‌ پذیری، افت تحصیلی، اضطراب و حتی تضعیف سیستم ایمنی است. وقتی از تأثیر شبکه ‌های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان سخن می ‌گوییم، بی‌ خوابی دیجیتال جایگاه ویژه‌ای دارد.

۴. قلدری سایبری

برخلاف قلدری فیزیکی، زخم‌ های سایبری ۲۴ ساعته و از راه دور قابل اعمال هستند. یک پیام توهین ‌آمیز، پخش شایعه یا انتشار عکس خصوصی می ‌تواند روان نوجوان را چنان فروبپاشد که به انزوا، افت تحصیلی، خود زنی و حتی افکار خودکشی بینجامد. از منظر روان ‌شناسی، قلدری سایبری یکی از مخرب ‌ترین اشکال تأثیر شبکه ‌های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان است که اغلب از چشم والدین پنهان می ‌ماند.

۵. اعتیاد به شبکه ‌های اجتماعی

چرخه ی پاداش دوپامینی که پیشتر توضیح دادیم، استفاده از این پلتفرم ‌ها را به یک رفتار اجباری تبدیل می ‌کند. نشانه‌ های اعتیاد شامل چک کردن وسواس‌ گونه ی اعلان ‌ها، بی ‌قراری هنگام دوری از گوشی، کاهش علاقه به فعالیت‌ های غیرآنلاین و افت عملکرد تحصیلی است. اعتیاد به شبکه ‌های اجتماعی یک اختلال رسمی در راهنمای تشخیصی نیست، اما الگوی آن با اعتیاد های رفتاری هم‌ پوشانی کاملی دارد و نیازمند مداخله ی تخصصی است. مرکز مشاوره روانپناه در زمینه ی درمان اعتیاد به اینترنت و شبکه ‌های اجتماعی آماده ی کمک به خانواده‌ هاست.

۶. ترس از جا ماندن و اضطراب اجتماعی

به طور مثال، نوجوان دائماً استوری دوستانش را می ‌بیند و با خود فکر می‌ کند که چرا او به مهمانی دعوت نشده یا چرا سفر نرفته است. این نگرانی مداوم، سطح هورمون‌های استرس را بالا نگه می ‌دارد و زمینه ‌ساز اضطراب اجتماعی می ‌شود. باز هم تأکید می ‌کنیم که تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان از مسیر FOMO می ‌تواند تا بزرگسالی ادامه یابد.

همچنین بدانید: مشاوره نوجوانان تلفنی